Quẻ 32 / 64

Hằng Bền lâu

Lôi Phong Hằng 恆 · trên Chấn (sấm), dưới Tốn (gió)

“Bền lâu không phải là đứng yên, mà là giữ một hướng đúng giữa muôn thay đổi; đừng nóng vội đòi sâu, đừng đổi lòng giữa chừng.”

Gieo quẻ

Lời quẻ

恆,亨,無咎,利貞,利有攸往。

Hằng, hanh, vô cữu, lợi trinh, lợi hữu du vãng.

Bền lâu thì hanh thông, không lỗi, lợi về giữ chính, lợi cho việc tiến tới.

Ý chính

Quẻ Hàm nói về lúc trai gái mới cảm nhau. Quẻ Hằng nói về đạo vợ chồng lâu dài. Cảm thì nhanh, nhưng phải bền mới thành. Hình quẻ: Chấn là trưởng nam ở trên, Tốn là trưởng nữ ở dưới, như vợ chồng đã ổn định, mỗi người một chỗ.

Sấm và gió đi với nhau: sấm động thì gió theo. Lời Thoán nói một điều rất sâu: đạo trời đất bền lâu mà không ngừng. Mặt trời mặt trăng nương vào trời mà soi mãi; bốn mùa thay đổi mà thành được mãi. Bền lâu không phải là bất động. Mùa xuân không đứng yên, nó thành hạ, rồi thu, rồi đông, rồi lại xuân. Cái bền là cái quy luật, cái hướng, không phải cái hình thức.

"Lợi hữu du vãng": hết rồi lại bắt đầu. Bền lâu là luôn đi tới.

Hình tượng

雷風,恆。君子以立不易方。 Lôi phong, Hằng. Quân tử dĩ lập bất dịch phương. Sấm và gió, là quẻ Hằng. Người quân tử noi theo mà đứng vững không đổi hướng.

Sấm gió là thứ biến động nhất, vậy mà quẻ lại dạy "không đổi hướng". Ngoài kia có thể giông gió, nhưng cái hướng mình đã chọn, cái đạo mình đã theo, thì giữ vững. Đổi cách đi thì được, đổi hướng đi thì không.

Sáu hào

Hào đọc từ dưới lên.

Hào 1 · Sơ LụcMới đầu đã đòi sâu

浚恆,貞凶,無攸利 – Tuấn hằng, trinh hung, vô du lợi. Mới đầu đã muốn đào sâu, cứ cố giữ như thế thì xấu, không lợi gì.

Hào 1 mới bắt đầu mà đã đòi hỏi quá nhiều, như mới quen đã đòi thân, mới vào nghề đã đòi giỏi. Tiểu Tượng: mới bắt đầu đã cầu sâu.

Lời khuyên: Cái bền lâu phải xây từ từ. Mới bắt đầu đừng đòi hỏi quá nhiều.

Hào 2 · Cửu NhịHết ăn năn

悔亡 – Hối vong. Ăn năn mất đi.

Hào 2 cứng mà ở chỗ mềm, lẽ ra có điều đáng hối. Nhưng giữ được đức trung lâu dài, nên hết hối. Tiểu Tượng: giữ được trung lâu dài.

Lời khuyên: Giữ cái vừa phải lâu dài thì lỗi lầm tự hết.

Hào 3 · Cửu TamKhông giữ đức cho bền

不恆其德,或承之羞,貞吝 – Bất hằng kỳ đức, hoặc thừa chi tu, trinh lận. Không giữ đức cho bền, có khi phải chịu nhục; cứ thế thì đáng tiếc.

Hào 3 cứng mà không trung, nóng nảy, lúc thế này lúc thế khác. Người như vậy không ai tin. Tiểu Tượng: không có chỗ dung thân. Khổng Tử dẫn câu này và nói: người không có hằng tâm thì làm thầy bói cũng không xong.

Lời khuyên: Người lúc nắng lúc mưa thì không ai dám giao việc. Hãy giữ mình cho đều.

Hào 4 · Cửu TứRuộng không có thú

田無禽 – Điền vô cầm. Đi săn ở ruộng không có thú.

Hào 4 ở chỗ không đúng với mình, mà cứ ở mãi đó. Như đi săn ở chỗ không có thú, cố bền bỉ đến đâu cũng không được gì. Tiểu Tượng: ở lâu chỗ không phải của mình, sao được thú.

Lời khuyên: Kiên trì là tốt, nhưng phải kiên trì đúng chỗ. Sai chỗ thì càng bền càng phí.

Hào 5 · Lục NgũGiữ một đức mãi

恆其德,貞,婦人吉,夫子凶 – Hằng kỳ đức trinh, phụ nhân cát, phu tử hung. Giữ một đức mãi; với người vợ thì tốt, với người chồng thì xấu.

Hào 5 mềm, chỉ biết thuận theo. Theo quan niệm xưa, người vợ thuận theo một người đến cùng là tốt; còn người đàn ông phải biết xét việc mà quyết, cứ một mực chiều theo thì xấu. Bỏ qua cái nhìn của xã hội xưa, ý chính là: người phải quyết định thì không thể chỉ biết thuận theo.

Lời khuyên: Bền lòng không có nghĩa là cứng nhắc. Ở vị trí phải quyết, hãy biết xét việc mà thay cách làm.

Hào 6 · Thượng LụcCứ động mãi không yên

振恆,凶 – Chấn hằng, hung. Cứ lay động mãi, xấu.

Hào cuối ở đỉnh quẻ Chấn, cứ động liên tục, đổi liên tục, không yên được lúc nào. Tiểu Tượng: ở trên mà như thế thì không làm nên công gì.

Lời khuyên: Thay đổi liên tục không phải là năng động, mà là mất hướng.

Thực hành

Quẻ Hằng dạy về sự bền lâu: giữ hướng đúng giữa thay đổi, như bốn mùa thay mà trời đất vẫn là trời đất. Đừng đòi sâu ngay từ đầu; giữ cái vừa phải lâu dài; đừng nắng mưa thất thường; kiên trì đúng chỗ; bền mà không cứng nhắc; và đừng thay đổi liên tục đến mất hướng.

Phần Thực hành dành cho hội viên

Bài học Đạo người quân tử của quẻ Hằng: đem ý quẻ vào cách làm việc, cư xử hằng ngày. Kèm chuyện đời thường và chuyện xưa trong sử Việt để thấy quẻ ứng vào việc thật ra sao.

Xem các gói hội viên Đã có mã hội viên

Nếu gieo được quẻ này

Việc anh/chị hỏi cần sự bền bỉ. Hãy giữ hướng đã chọn, đừng đổi lòng giữa chừng. Nhưng bền không có nghĩa là cứng nhắc: hoàn cảnh đổi thì thay cách làm, chỉ giữ cái hướng. Xây từ từ, đừng đòi kết quả ngay. Và chắc chắn rằng mình đang kiên trì đúng chỗ.

Gợi ý theo từng việc

Công việc
Kiên trì, bền lòng với việc đang làm thì thành. Đừng thay đổi liên tục.
Tiền bạc, làm ăn
Làm ăn bền, đều. Không đổi hướng tùy tiện.
Tình cảm, gia đình
Bền vững, chung thủy là điều quý. Hợp chuyện vợ chồng lâu dài.
Sức khỏe
Giữ thói quen tốt đều đặn mỗi ngày.
Học hành, thi cử
Học đều đặn, bền bỉ. Không học kiểu nước rút.
Đi xa, chuyển chỗ
Ổn định tại chỗ hơn là đi.

Nghiên cứu

Phần Nghiên cứu dành cho hội viên

Nguyên văn chữ Hán của lời quẻ, Thoán, Tượng và từng hào; lời chú của Trình Di và Chu Hy (bản dịch Ngô Tất Tố); lời giảng của cụ Phan Bội Châu. Đọc đối chiếu từng câu, giải chi tiết từng hào.

Xem các gói hội viên Đã có mã hội viên