Quẻ 55 / 64

Phong Thịnh lớn

Lôi Hỏa Phong 豐 · trên Chấn (sấm), dưới Li (lửa, chớp)

“Đang thịnh như mặt trời giữa trưa: đừng lo mà hãy sáng; nhưng trưa rồi sẽ xế, nhà to mà tối thì không còn ai.”

Gieo quẻ

Lời quẻ

豐,亨,王假之,勿憂,宜日中。

Phong, hanh, vương cách chi, vật ưu, nghi nhật trung.

Thịnh lớn thì hanh thông; bậc vua mới đạt đến được; đừng lo, nên như mặt trời giữa trưa.

Ý chính

Có chỗ về (quẻ Quy Muội) thì sẽ lớn. Phong là thịnh, đầy, lớn. Sấm và chớp cùng đến: động mà sáng, sức mạnh và trí tuệ cùng lúc. Đây là thời cực thịnh.

Lời quẻ nói "đừng lo, nên như mặt trời giữa trưa". Đang thịnh thì hãy soi sáng khắp nơi như mặt trời đứng bóng, đừng lo lắng vô ích. Nhưng Lời Thoán nói tiếp ngay: mặt trời giữa trưa rồi sẽ xế, trăng tròn rồi sẽ khuyết; trời đất đầy vơi còn theo thời mà tiêu trưởng, huống chi là người, huống chi là quỷ thần.

Cụ Phan nhận xét: sáu hào của quẻ Phong ít hào tốt, vì thịnh quá thì dễ tối. Như ánh sáng chói quá lại sinh bóng tối.

Hình tượng

雷電皆至,豐。君子以折獄致刑。 Lôi điện giai chí, Phong. Quân tử dĩ chiết ngục trí hình. Sấm và chớp cùng đến, là quẻ Phong. Người quân tử noi theo mà xét xử kiện tụng, thi hành hình phạt.

Chớp soi sáng để thấy rõ đúng sai; sấm có uy để thi hành. Thời thịnh thì việc nhiều, tranh chấp nhiều, phải xử cho sáng và nghiêm, đừng để việc thịnh sinh ra sự lỏng lẻo.

Sáu hào

Hào đọc từ dưới lên.

Hào 1 · Sơ CửuGặp người xứng đôi

遇其配主,雖旬無咎,往有尚 – Ngộ kỳ phối chủ, tuy tuần vô cữu, vãng hữu thượng. Gặp được người chủ xứng đôi với mình; dù ngang bằng nhau cũng không lỗi; đi thì được khen.

Hào 1 sáng (thuộc Li) gặp hào 4 động (thuộc Chấn), hai bên ngang sức, hợp nhau thì làm nên thịnh. Tiểu Tượng: vượt quá ngang bằng thì có tai họa, tức đừng lấn lướt nhau.

Lời khuyên: Gặp được người cộng sự ngang tài, hãy hợp sức. Nhưng đừng tranh hơn.

Hào 2 · Lục NhịGiữa trưa thấy sao Bắc Đẩu

豐其蔀,日中見斗,往得疑疾,有孚發若,吉 – Phong kỳ bộ, nhật trung kiến Đẩu, vãng đắc nghi tật, hữu phu phát nhược, cát. Tấm che dày quá, giữa trưa mà tối đến thấy sao Bắc Đẩu; đến với người trên thì bị nghi ghét; lấy lòng thành mà mở lòng người thì tốt.

Hào 2 sáng, nhưng người trên (hào 5) yếu và tối, như bị tấm màn che. Giữa lúc thịnh mà tối. Đến gần thì bị nghi. Cách duy nhất là dùng lòng thành cảm dần. Tiểu Tượng: lấy lòng tin mà mở chí.

Lời khuyên: Người trên chưa hiểu mình, đừng vội. Lòng thành sẽ mở được lòng người.

Hào 3 · Cửu TamGiữa trưa thấy sao nhỏ, gãy tay phải

豐其沛,日中見沫,折其右肱,無咎 – Phong kỳ bái, nhật trung kiến muội, chiết kỳ hữu quăng, vô cữu. Màn che dày hơn, giữa trưa thấy cả ngôi sao nhỏ; gãy cánh tay phải; không lỗi.

Hào 3 sáng mà ứng với hào 6 là kẻ tối nhất. Tối đến mức giữa trưa thấy cả sao nhỏ. Có tài mà không dùng được, như gãy tay phải. Lỗi không ở mình. Tiểu Tượng: không thể làm việc lớn.

Lời khuyên: Có lúc mình giỏi mà không làm gì được vì người trên tối. Không phải lỗi mình; đừng tự trách.

Hào 4 · Cửu TứGặp người ngang hàng

豐其蔀,日中見斗,遇其夷主,吉 – Phong kỳ bộ, nhật trung kiến Đẩu, ngộ kỳ di chủ, cát. Màn che dày, giữa trưa thấy sao Bắc Đẩu; gặp được người ngang hàng, tốt.

Hào 4 cũng ở cạnh người trên tối, nhưng tìm được người cùng chí ở dưới (hào 1). Hai người cùng sáng, giúp nhau. Tiểu Tượng: tối không sáng; gặp người ngang hàng thì tốt.

Lời khuyên: Trong môi trường tối, hãy tìm người sáng như mình để cùng làm.

Hào 5 · Lục NgũĐón người tài

來章,有慶譽,吉 – Lai chương, hữu khánh dự, cát. Đón được người tài sáng, có phúc và tiếng khen, tốt.

Người đứng đầu tự mình yếu, nhưng biết đón người tài về giúp. Nhờ thế mà có phúc. Tiểu Tượng: có điều mừng.

Lời khuyên: Mình không đủ sáng thì mời người sáng. Biết dùng người tài là phúc lớn.

Hào 6 · Thượng LụcNhà to mà tối

豐其屋,蔀其家,闚其戶,闃其無人,三歲不覿,凶 – Phong kỳ ốc, bộ kỳ gia, khuy kỳ hộ, khuých kỳ vô nhân, tam tuế bất địch, hung. Nhà làm to lớn, che kín cả nhà; nhìn vào cửa, vắng tanh không người; ba năm không thấy ai, xấu.

Đỉnh của thịnh. Kẻ ở trên làm nhà thật to, che kín, tự giam mình, xa cách mọi người. Cuối cùng nhà to mà không còn ai. Tiểu Tượng: bay lượn đến tận trời (kiêu ngạo); tự giấu mình.

Lời khuyên: Lúc giàu nhất, đừng xây tường cao cách biệt với người. Nhà to mà không có người là nhà chết.

Thực hành

Quẻ Phong dạy cách sống lúc thịnh: hãy sáng như mặt trời giữa trưa, đừng lo vô ích, nhưng nhớ trưa rồi sẽ xế. Hợp sức với người ngang tài mà đừng tranh hơn; người trên tối thì dùng lòng thành; không làm được thì đừng tự trách; tìm người sáng mà cùng làm; mời người tài về giúp. Và đừng xây nhà to để tự giam mình xa cách mọi người.

Phần Thực hành dành cho hội viên

Bài học Đạo người quân tử của quẻ Phong: đem ý quẻ vào cách làm việc, cư xử hằng ngày. Kèm chuyện đời thường và chuyện xưa trong sử Việt để thấy quẻ ứng vào việc thật ra sao.

Xem các gói hội viên Đã có mã hội viên

Nếu gieo được quẻ này

Đây là thời thịnh: việc đang lên, mọi thứ đầy đủ. Hãy tận dụng, làm việc lớn, sáng suốt, đừng lo lắng vô ích. Nhưng nhớ: thịnh rồi sẽ có lúc suy. Đừng kiêu, đừng xa cách người xung quanh. Mời người giỏi giúp, và giữ cửa luôn mở.

Gợi ý theo từng việc

Công việc
Thịnh lớn, rực rỡ như mặt trời giữa trưa. Tận dụng lúc này, nhưng nhớ thịnh rồi sẽ suy.
Tiền bạc, làm ăn
Tài lộc dồi dào. Để dành cho ngày sau.
Tình cảm, gia đình
Đầy đủ, vui vẻ. Đừng vì đủ đầy mà lơ là nhau.
Sức khỏe
Tốt. Cẩn thận dư thừa.
Học hành, thi cử
Kết quả tốt.
Đi xa, chuyển chỗ
Thuận đi.

Nghiên cứu

Phần Nghiên cứu dành cho hội viên

Nguyên văn chữ Hán của lời quẻ, Thoán, Tượng và từng hào; lời chú của Trình Di và Chu Hy (bản dịch Ngô Tất Tố); lời giảng của cụ Phan Bội Châu. Đọc đối chiếu từng câu, giải chi tiết từng hào.

Xem các gói hội viên Đã có mã hội viên